แบบบันทึกองค์ความรู้
ชื่อความรู้ กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตสู่สถาบันการเงินชุมชน
ชื่อ
– สกุล นางณัฐวิกา วาบา
ตำแหน่ง นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ
สังกัด สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเบตง
จังหวัดยะลา
เบอร์โทรศัพท์ที่ติดต่อได้สะดวก ๐๘๙-๘๗๐๑๐๗๖ , ๐-๗๓๒๓-๑๑๔๗
เป็นการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ การบริหารจัดการกลุ่ม
และกองทุนการเงินในหมู่บ้าน
เรื่องเล่า
กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านจันทรัตน์ ตั้งอยู่เลขที่ ๔๓๔ หมู่ที่ ๖ ตำบลยะรม
อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
เป็นการรวมกลุ่มของคนในชุมชนบ้านจันทรัตน์ หมู่ที่ ๔ และบ้านใหม่ หมู่ที่ ๖ ตำบลยะรม ก่อตั้งเมื่อวันที่ ๕ เมษายน ๒๕๓๐
มีสมาชิกเริ่มก่อตั้งครั้งแรก จำนวน ๒๙ คน ปัจจุบันมีสมาชิก จำนวน ๒16 คน
มีเงินสัจจะสะสม จำนวน ๓,2๘๓๓,๓๔๐ บาท มีกิจกรรมเครือข่ายของกลุ่มประกอบด้วย
ศูนย์สาธิตการตลาด ปั๊มน้ำมันหยอดเหรียญ สินเชื่อ
การรับซื้อยางแผ่นและเศษยาง
สมาชิกของกลุ่มฯ ส่วนใหญ่เป็นประชากรที่อาศัยอยู่ในหมู่ที่ ๔ หมู่ที่ ๖
และหมู่บ้านข้างเคียง กลุ่มฯ
มีการประชุมใหญ่สามัญประจำปี
เพื่อชี้แจงและรายงานผลการดำเนินงานของกลุ่มให้สมาชิกทราบ รวมทั้งมีการจ่ายเงินปันผล
เฉลี่ยคืนแก่สมาชิกเป็นประจำทุกปี ซึ่งนับได้ว่ากลุ่มฯ
เป็นกองทุนการเงินที่เข้มแข็งของชุมชน ที่ดำเนินการโดยคนในชุมชนเพื่อชุมชน
ปี 2555 - ๒๕๕๖
กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านจันทรัตน์ ประสบกับปัญหาด้านการบริหารจัดการกลุ่ม
และการมีส่วนร่วมของสมาชิก สืบเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสภาพเศรษฐกิจ
ราคาผลผลิตตกต่ำ ค่าใช้จ่ายในการดำรงชีวิตประจำวันสูงขึ้น รายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่าย
ทำให้สมาชิกบางส่วนถอนเงินสัจจะสะสมออกจากกลุ่ม
รวมทั้งการผลกำไรจากกิจกรรมเครือข่าย เช่น ศูนย์สาธิตการตลาดก็ลดน้อยลง
เนื่องจากการเกิดขึ้นของร้านค้าคู่แข่ง
การลดปริมาณการซื้อของสมาชิก และประชาชนทั่วไป
ทำให้เกิดสภาวะการออมที่ลดน้อยลง รายได้ของกลุ่มลดลง นำไปสู่การลดลงของเงินทุนของกลุ่ม
และเพื่อให้การบริหารจัดการกลุ่มออมทรัพย์มีความเข้มแข็ง สามารถเป็นกองทุนการเงินของชุมชนที่มีประสิทธิภาพ สามารถจะพัฒนาให้เป็นสถาบันการเงินที่เข้มแข็งได้ การจะพัฒนากลุ่มออมทรัพย์ฯให้เข้มแข็ง
มีแนวทางดำเนินการ ดังต่อไปนี้
ขั้นเตรียมการ
1.
เสริมสร้างความเข้มแข็งในการบริหารจัดการเงินทุนชุมชนให้มีประสิทธิภาพ ดังนี้
1.1 ประชุมสร้างความเข้าใจคณะกรรมการกลุ่ม/สมาชิก/ผู้นำชุมชน
1.2
จัดเก็บข้อมูลและเตรียมข้อมูล
1.3
จัดตั้งทีมงาน/ประชุมทีมงานเพื่อกำหนดแผน
ขั้นดำเนินการ
2.1 ศึกษาข้อมูล
ค้นหาปัญหา จัดลำดับความสำคัญของปัญหา
2.2 จัดเวทีย่อยเพื่อนำเสนอข้อมูล/สรุปข้อมูลแต่ละประเด็น
2.3 ส่งเสริมการออมและการลงทุนของกิจกรรมเครือข่าย
ภายใต้การทำงานของกลุ่มออมทรัพย์ฯ
2.4 กำหนดกิจกรรมที่ต้องดำเนินการร่วมกัน
2.5 ศึกษาดูงาน
กลุ่มที่ประสบความสำเร็จ
2.6 รณรงค์หาทุนโดยการระดมทุนสมาชิกให้เพิ่มยอดสัจจะของกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการเงินทุนชุมชน
2.7
ส่งเสริมและจัดตั้งสถาบันการเงินทุนชุมชน
2.8 ติดตามผลการดำเนินงาน
สนับสนุนและประเมินผลเป็นระยะๆ
บันทึกขุมความรู้
(Knowledge
Assets)
1) ด้านการก่อเกิดของกลุ่ม
เกิดจาก
(๑)
หลักการพึ่งตนเอง โดยส่งเสริมให้สมาชิก
มีการประหยัด และอดออม
(๒)
หลักคุณธรรม โดยปลูกฝังให้สมาชิกมีคุณลักษณะ ความซื่อสัตย์
ความ
เสียสละ ความรับผิดชอบ ความเห็นอกเห็นใจ
ความไว้วางใจซึ่งกันและกัน
(๓)
หลักการมีส่วนร่วมของสมาชิก โดยให้สมาชิกมีส่วนร่วมคิด ร่วมวางแผน
ร่วมทำ ร่วมบำรุงรักษา ร่วมแรง วัสดุและเงินทุน
(๔)
หลักประชาธิปไตย โดยเน้นให้สมาชิกเคารพในสิทธิของตนเองและผู้อื่น
2) ด้านสังคม
การดำเนินงานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต
ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความคิด คิดสิ่งใหม่ๆ
ส่งผลให้เกิดการเอื้ออาทร แบ่งปัน การดูแลซึ่งกันและกันและมีสวัสดิการชุมชน
3) ด้านการเมือง
สมาชิกได้ดำเนินการตามวิถีประชาธิปไตย
ที่ให้ยึดเสียงข้างมากในการบริหารงานของกลุ่ม
4) การเรียนรู้ในชุมชน
ชุมชนเรียนรู้จากปัญหาที่เกิดขึ้นจากการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน จากการที่ประชาชนไม่สามารถเข้าถึงแหล่งทุนได้
ต้องกู้เงินนอกระบบทำให้ต้องเสียดอกเบี้ยสูง ทำให้ชุมชนเกิดแนวคิดแก้ปัญหา
โดยการใช้ทุนชุมชน เพื่อทำให้ชาวบ้านได้มีที่ฝากเงินและกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำ
เกิดกระบวนการเรียนรู้ของกลุ่ม
นำมาสู่การแก้ไขระเบียบที่เอื้อต่อการทำงานของกลุ่มและมีการจัดทำสัญญาเงินกู้ มีการเผยแพร่ความรู้ให้แก่สมาชิก
โดยการให้ข้อมูลข่าวสารให้สมาชิกทราบ มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างสมาชิกเป็นประจำทุกเดือน
ในวันส่งเงินสัจจะ
และสมาชิกมีความมั่นใจในความมั่นคงของกลุ่มและสมัครเป็นสมาชิกเพิ่มมากขึ้น
5) อื่นๆ
(๑) โดยการสร้างและขยายเครือข่ายการทำงาน
โดยให้แต่ละหมู่บ้านเข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือข่าย และส่งตัวแทนเข้าร่วมเป็นกรรมการ
(๒) มีการอบรมให้ความรู้แก่เครือข่าย
(๓) ใช้สถานที่ของกลุ่มฯ
เป็นสถานที่ศึกษาดูงาน
(๔)
กระบวนการเรียนรู้เกิดขึ้นตลอดเวลาจากการพบปะพูดคุย แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร
ประสบการณ์และจากการศึกษาดูงานกลุ่มฯ ที่ประสบผลสำเร็จ
แก่นความรู้
(Core
Competency)
- เสริมสร้างการบริหารจัดการกลุ่มที่มีประสิทธิภาพ
โดยใช้พลังชุมชนในการพัฒนาชุมชน
- กระตุ้นความคิดแก่คณะกรรมการกลุ่ม/สมาชิก/ผู้นำชุมชน
ภายใต้หลักการมีส่วนร่วม
- ส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงาน
โดยการให้คำปรึกษา แนะนำ การติดตามเยี่ยมเยียน
กลยุทธ์ในการทำงาน
- รับทราบข้อมูล ศึกษาปัญหา
- วิเคราะห์และศึกษาความพร้อมและความเข้มแข็งของชุมชน
- กระตุ้นความคิดแก่คณะกรรมการกลุ่มฯ/ผู้นำชุมชน
และสนับสนุนเวทีพูดคุยสู่สมาชิก
และประชาชนในพื้นที่
- สนับสนุนการจัดประชุม
เพื่อทำความเข้าใจในการดำเนินงาน
- สนับสนุนการจัดเวที
เพื่อค้นหาศักยภาพและร่วมทำแผนงาน
- ส่งเสริมสนับสนุนชุมชน โดยให้คำปรึกษา
สนับสนุนแผนงาน/โครงการ
ผลสำเร็จของงาน
1. กลุ่มออมทรัพย์ฯ ปรับปรุงแก้ไขปัญหาอุปสรรคและประชาสัมพันธ์การดำเนินงานการบริหารจัดการกลุ่มฯ
ให้สมาชิกและประชาชนในหมู่บ้านได้รับทราบอย่างต่อเนื่อง จึงทำให้เกิดทัศนคติที่ดีต่อกลุ่มและสนใจสมัครเข้ามาเป็นสมาชิกกลุ่มเพิ่มขึ้น
2. คณะกรรมการสามารถมีเงินให้กับสมาชิกกู้ยืมไปประกอบอาชีพและบรรเทาความเดือดร้อนของครัวเรือนได้อย่างเพียงพอ
3. กลุ่ม
มีแนวทางในการพัฒนากลุ่มให้มีความเข้มแข็ง มีการบริหารจัดการที่ดี พัฒนากลุ่มให้เข้มแข็ง
นำไปสู่การเป็นสถาบันการเงินชุมชน
๔. สมาชิก/กลุ่มองค์กรในหมู่บ้าน/ชุมชน
มีทุนในการต่อยอดประกอบอาชีพและอาชีพเสริมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปัญหา/อุปสรรค
1.
สมาชิกส่วนมากไม่ค่อยแสดงความคิดเห็น ไม่อยากเป็นคณะกรรมการ จึงทำให้
คณะกรรมการบางส่วนเป็นคนเดิม ๆ ทำให้บางครั้งขาดการเรียนรู้ในการบริหารจัดการกลุ่มที่มีประสิทธิภาพ
2.
การทำงานเป็นกลุ่ม
ทำให้มีความไม่เข้าใจกัน
ความคิดเห็นไม่ตรงกัน การแก้ปัญหา
ซึ่งต้องทำการพูดคุยทำความเข้าใจ
เปิดใจให้กว้าง
ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น
3.
คณะกรรมการยังไม่เข้าใจบทบาทหน้าที่ของตนเอง
และคณะกรรมการบางคนมีหน้าที่รับผิดชอบมากเกินไป
4. ประชาชน/ผู้นำชุมชน
ในหมู่บ้านบางส่วนไม่เห็นความสำคัญของการเป็นสมาชิกกลุ่ม ออมทรัพย์ฯ
ข้อเสนอแนะ
ควรมีการพัฒนากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต
และกิจกรรมเครือข่าย ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เช่น การพัฒนาความรู้แก่สมาชิก การบริหารงานของคณะกรรมการบริหาร การบริหารจัดการเครือข่าย
จัดให้มีการฝึกอบรมและศึกษาดูงาน
แก่คณะกรรมการและสมาชิกเพื่อสร้างความรู้และประสบการณ์ใหม่ ๆ
ในการดำเนินกิจกรรมของกลุ่ม
สนับสนุนการจัดทำบัญชีและเอกสารต่าง ๆ ให้ครบถ้วน และเข้าใจง่าย ส่งเสริมและสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่
มาร่วมในการดำเนินงานของกลุ่ม เพื่อให้เกิดการเรียนรู้และถ่ายทอดประสบการณ์
นำไปสู่การดำเนินงานที่ต่อเนื่อง กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต ควรมีการวิเคราะห์
สถานการณ์กลุ่ม เพื่อนำข้อมูลมาวางแผน
ในการแก้ไขปัญหา ส่งเสริมการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ระหว่างกลุ่ม และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผลการดำเนินงานและความก้าวหน้ากลุ่มให้สมาชิกและบุคคลทั่วไปทราบ อย่างต่อเนื่อง
แนวคิด/ทฤษฎีที่สอดคล้องกับแก่นความรู้
1) กระบวนการมีส่วนร่วม
2) ทฤษฎีภาวะผู้นำ
3) ทฤษฎีการติดต่อสื่อสาร
4) เงื่อนไขความรู้
และเงื่อนไขคุณธรรมตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น